Ethereum chuẩn bị cuộc tái cấu trúc lớn nhất hậu The Merge

Theo CoinMarketCap, một số nguồn tin quốc tế cho biết Ethereum đang chuẩn bị cuộc đại tu nền tảng lớn nhất kể từ sau The Merge. Dựa trên định hướng Vitalik Buterin công bố gần đây, trong 3–4 năm tới, phương thức xác thực, các sơ đồ mật mã, cấu trúc lưu trữ và cả lớp thực thi của mạng có thể lần lượt được thay mới, trong khi hệ sinh thái ứng dụng hiện hữu vẫn sẽ cố gắng giữ khả năng tương thích ngược. Lộ trình có tên "Lean Ethereum" không phải một bản nâng cấp đơn lẻ mà là quá trình "viết lại" kéo dài. Bài viết lưu ý thời điểm kế hoạch được đưa ra, giá ETH vẫn thấp đáng kể so với đỉnh trước đó; đồng thời Ethereum Foundation vừa hoàn tất cắt giảm ngân sách và nhân sự, khiến năng lực triển khai bị soi xét kỹ hơn. Trọng tâm kỹ thuật được nhấn mạnh là recursive STARKs. Hạt nhân của lộ trình là chuyển Ethereum từ mô hình "mọi node đều tái thực thi giao dịch" sang "xác minh bằng bằng chứng". Buterin đề xuất recursive STARKs làm nền tảng cho thay đổi này: một máy thực hiện phần tính toán phức tạp, các node còn lại chỉ cần kiểm chứng một bằng chứng đã được nén thay vì chạy lại toàn bộ giao dịch. Nếu hướng đi này thành hiện thực, gánh nặng cho node sẽ giảm và tốc độ xác nhận được kỳ vọng cải thiện. Bài viết đánh giá đây không chỉ là điều chỉnh hiệu năng mà là tái cấu trúc mô hình bảo mật của Ethereum. Tầng lưu trữ và tầng thực thi đều sẽ được chỉnh sửa. Ở mảng lưu trữ, Buterin cho biết dữ liệu trạng thái hiện tại sẽ được giới hạn tốc độ tăng trưởng, đồng thời bổ sung một lớp lưu trữ mới có chi phí thấp. Token, NFT và một số ứng dụng DeFi có thể tự nguyện chuyển sang lớp mới để hưởng phí rẻ hơn; còn các giao thức phụ thuộc sâu vào trạng thái có thể tiếp tục ở cấu trúc hiện tại. Theo bài viết, Buterin kỳ vọng lớp lưu trữ mới có thể kéo chi phí sử dụng xuống dưới 1/10 mức ban đầu và tăng đáng kể lượng dữ liệu mà mạng có thể hỗ trợ. Ở tầng thực thi, Ethereum về dài hạn tính đến việc đưa vào các máy ảo mới bên cạnh EVM. Bài viết nêu RISC-V và leanISA là các phương án đang được thảo luận; EVM có thể dần trở thành lớp tương thích để ứng dụng hiện có không phải viết lại ngay. Một điểm thay đổi nổi bật khác là mức độ ưu tiên dành cho an toàn trước máy tính lượng tử tăng rõ rệt. Buterin cho biết các yêu cầu hậu lượng tử đã được đưa vào nhiều lớp, không còn là mối lo "xa vời". Theo nội dung bài, các thành phần then chốt hiện tại của Ethereum—chữ ký người dùng, cơ chế gom chữ ký BLS ở tầng đồng thuận và cơ chế cam kết KZG liên quan đến dữ liệu blob—đều có thể đối mặt rủi ro tương tự. Lộ trình đặt mục tiêu đạt phạm vi bảo vệ hậu lượng tử toàn diện hơn vào năm 2029. Bài viết cũng nhấn mạnh việc chuyển đổi không chỉ là thay thuật toán. Chữ ký và bằng chứng hậu lượng tử thường lớn hơn và tốn chi phí hơn, vì vậy cần phát triển song hành với các lớp xác minh STARK và thiết kế gas; nếu không, chi phí mạng có thể tăng mạnh. Về tiến độ, Ethereum vẫn sẽ mở rộng trong ngắn hạn thông qua các nâng cấp định kỳ, gồm tăng gas limit, mở rộng dung lượng blob và tối ưu thời điểm sản xuất block. Bài viết cho biết Glamsterdam sẽ mang lại mức tăng gas đáng kể, còn Hegota—dự kiến ra mắt vào cuối năm nay—có thể là bản nâng cấp thường lệ cuối cùng trước khi bước vào kỷ nguyên Lean Ethereum. Các nguồn tin quốc tế cho rằng câu hỏi then chốt không nằm ở việc tầm nhìn có đủ tham vọng hay không, mà ở khả năng Ethereum thực hiện đồng bộ cuộc đại tu về xác minh, lưu trữ, thực thi và mật mã trong bối cảnh tổ chức đang thu gọn và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Với đội ngũ phát triển và nhà đầu tư tổ chức, điều này sẽ quyết định liệu Ethereum có giữ được vai trò mạng nền tảng trong những năm tới hay không.