ECB nâng dự báo tăng trưởng, vẫn tăng lãi suất trước áp lực giá năng lượng

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đồng thời phát đi hai tín hiệu tưởng như trái chiều: nâng dự báo tăng trưởng và tăng lãi suất. Tại cuộc họp Hội đồng Thống đốc ngày 10/09/2026, Kinh tế trưởng Philip R. Lane trình bày triển vọng kinh tế khu vực đồng euro với sắc thái vừa thận trọng lạc quan vừa thiên về kiểm soát lạm phát. ECB quyết định nâng các lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản lên 2,50%, có hiệu lực từ 16/09. Cùng thời điểm, ECB điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng GDP thực năm 2026 lên 0,9%, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo tháng 6. Đà tăng trưởng cải thiện, lạm phát vẫn dai dẳng Kinh tế khu vực đồng euro tăng 0,4% trong quý II/2026, vượt kỳ vọng ban đầu. Theo kịch bản cập nhật, tăng trưởng dự kiến đạt 1,4% năm 2027 và 1,5% năm 2028. Nhu cầu trong nước được hỗ trợ bởi niềm tin người tiêu dùng và doanh nghiệp cải thiện, qua đó thúc đẩy chi tiêu. Ngược lại, năng lực cạnh tranh đối ngoại tiếp tục là lực cản. Ở chiều lạm phát, bức tranh trở nên phức tạp hơn. Lạm phát HICP, thước đo ưa dùng của ECB, được dự báo bình quân 3,0% trong năm 2026, cao hơn mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. ECB dự kiến lạm phát đạt đỉnh 3,6% trong quý IV năm nay, sau đó hạ dần về 2,5% năm 2027 và 2,1% năm 2028. Giá dầu và khí đốt duy trì ở mức cao do gián đoạn nguồn cung và phần bù rủi ro liên quan xung đột Trung Đông đã lan tỏa vào giá tiêu dùng. Tín hiệu "diều hâu" nhưng đi từng bước Thị trường nhìn nhận đợt tăng lãi suất là thông điệp "diều hâu", phản ánh kỳ vọng ECB có thể tiếp tục thắt chặt khi lạm phát chịu tác động từ năng lượng vẫn khó giảm. Ông Lane thừa nhận mức độ bất định lớn về thời gian và cường độ của xung đột Trung Đông, yếu tố có thể chi phối diễn biến giá năng lượng. Mức tăng 25 điểm cơ bản được xem là bước đi có kiểm soát. Việc không chọn phương án 50 điểm cơ bản cho thấy ECB ưu tiên bám sát dữ liệu thay vì phản ứng quá mức. Hàm ý với thị trường và nhà đầu tư Điều kiện tài chính thắt chặt kéo theo một số hệ quả trực tiếp. Chênh lệch lãi suất tăng thường hỗ trợ đồng euro mạnh lên so với các đồng tiền khác. Đồng euro mạnh góp phần hạ nhiệt lạm phát nhập khẩu, đặc biệt với năng lượng định giá bằng USD, nhưng đồng thời làm hàng xuất khẩu châu Âu đắt hơn đối với người mua nước ngoài, khiến thách thức về năng lực cạnh tranh đối ngoại trở nên rõ hơn. Trên thị trường trái phiếu, lãi suất đi lên đồng nghĩa giá trái phiếu tiếp tục chịu áp lực. Lợi suất nợ chính phủ bằng euro nhiều khả năng điều chỉnh tăng, kéo theo việc định giá lại chi phí vay mượn của các chính phủ trong khu vực. Các quốc gia có tỷ lệ nợ trên GDP cao, trong đó có Italy và Greece, sẽ chịu tác động mạnh hơn so với các nước Bắc Âu. Khoảng cách giữa dự báo lạm phát 2,1% cho năm 2028 và mức bình quân 3,0% của năm 2026 cũng thể hiện cam kết ngầm của ECB rằng chính sách hiện tại sẽ phát huy tác dụng nếu có đủ thời gian và trong điều kiện giá năng lượng diễn biến thuận lợi.