Ngân hàng Anh có thể "mở khóa" thêm 150 tỷ bảng cho thị trường trái phiếu chính phủ khi BoE chuẩn bị nới quy định đòn bẩy

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đang tiến gần tới việc nới khung tỷ lệ đòn bẩy áp dụng cho các ngân hàng, động thái có thể thay đổi đáng kể cách các nhà băng Anh tham gia thị trường trái phiếu chính phủ (gilt). Chi tiết dự kiến được công bố trong Báo cáo Ổn định Tài chính (Financial Stability Report) phát hành ngày 7/7/2026. Nội dung điều chỉnh tập trung vào tỷ lệ đòn bẩy tối thiểu hiện ở mức 3,25%. Cơ chế này đối xử mọi tài sản như nhau trên bảng cân đối: một khoản vay doanh nghiệp rủi ro và một trái phiếu chính phủ Anh đều bị tính tương tự, khiến ngân hàng ít mặn mà tăng nắm giữ nợ chính phủ. Theo phương án cải cách, BoE sẽ loại trừ gilt "không bị ràng buộc" khỏi phép tính tỷ lệ đòn bẩy, tức các gilt chưa được đem cầm cố làm tài sản bảo đảm cho giao dịch khác. Các ngân hàng lớn đã bắt đầu ước tính tác động. Barclays cho rằng việc loại gilt khỏi phép tính có thể bơm thêm tối đa 150 tỷ bảng vào năng lực hấp thụ của thị trường gilt. Lloyds thận trọng hơn nhưng vẫn lạc quan, dự báo nhu cầu gilt có thể tăng thêm 30 tỷ bảng, đồng thời giúp chính phủ tiết kiệm ít nhất 1 tỷ bảng mỗi năm. Nếu mở rộng trên toàn hệ thống, một số nhà phân tích ước tính chi phí trả lãi nợ công có thể giảm gần 2,5 tỷ bảng/năm. Bức tranh quản lý rộng hơn cũng đang dịch chuyển. Tháng 12/2025, BoE đã hạ yêu cầu vốn xuống chuẩn Tier 1 ở mức 13%. Rà soát tỷ lệ đòn bẩy được xem là bước tiếp theo trong chuỗi điều chỉnh này. Tại Mỹ, cơ quan quản lý cũng đã điều chỉnh các ràng buộc về đòn bẩy vào cuối năm 2025, và lần rà soát của BoE được nhìn nhận là phù hợp với xu hướng xuyên Đại Tây Dương. Dù vậy, rủi ro vẫn là chủ đề gây tranh luận. Cựu Phó Thống đốc BoE Sam Woods cảnh báo miễn trừ gilt trên diện rộng có thể "rất rủi ro". Tỷ lệ đòn bẩy được thiết kế như lớp phòng vệ đơn giản, khó bị "lách" sau khi các thước đo theo trọng số rủi ro thất bại trong khủng hoảng 2008, khi ngân hàng nắm giữ những tài sản mà mô hình nội bộ đánh giá là an toàn. Thị trường gilt cũng từng trải qua cú sốc riêng vào tháng 9/2022, khi các chiến lược đầu tư dựa trên nghĩa vụ (liability-driven investment) gặp sự cố, buộc BoE phải mua trái phiếu khẩn cấp để ổn định. Một lo ngại khác là rủi ro tập trung. Nếu ngân hàng đổ mạnh vào gilt vì tỷ lệ đòn bẩy không còn "phạt" việc nắm giữ loại tài sản này, hệ thống ngân hàng có thể trở nên phụ thuộc quá lớn vào một nhóm tài sản. Với nhà đầu tư, tác động trước mắt nhiều khả năng là lợi suất gilt giảm nếu cải cách được thông qua, do nhu cầu mua trái phiếu tăng sẽ đẩy giá lên và giá trái phiếu biến động ngược chiều lợi suất. Cổ phiếu ngân hàng Anh cũng có thể hưởng lợi, nhất là Barclays và Lloyds, những bên ủng hộ mạnh mẽ nhất vì việc nới đòn bẩy có thể giải phóng thêm dung lượng bảng cân đối. Thị trường thu nhập cố định được khuyến nghị theo dõi sát Báo cáo Ổn định Tài chính ngày 7/7 như một mốc có thể tạo điểm ngoặt.