Các quy định báo cáo mới dành cho nhà môi giới crypto tại Mỹ yêu cầu một số nhà môi giới tài sản kỹ thuật số báo cáo giao dịch của khách hàng lên IRS bằng Mẫu 1099-DA. Mẫu này được thiết kế để chuẩn hóa cách nhà môi giới báo cáo doanh thu tài sản kỹ thuật số, tương tự cách các nhà môi giới truyền thống báo cáo doanh thu bán cổ phiếu trên Mẫu 1099-B.

Thay đổi lớn nhất là về tính minh bạch. Các nhà môi giới crypto hiện có nghĩa vụ báo cáo rõ ràng hơn, và IRS sẽ nhận được dữ liệu có cấu trúc hơn về các giao dịch tài sản kỹ thuật số chịu thuế. Đối với nhà đầu tư crypto, điều này đồng nghĩa với việc lưu trữ hồ sơ chính xác, theo dõi cơ sở chi phí và đối chiếu giữa hồ sơ sàn giao dịch với tờ khai thuế trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Các quy định chủ yếu ảnh hưởng đến các nền tảng lưu ký như sàn giao dịch tập trung, ví được lưu trữ, bộ xử lý thanh toán và máy kiosk tài sản kỹ thuật số. Phần mềm không lưu ký, thợ đào, validator và ví tự quản lý thường được xử lý khác vì chúng thường không kiểm soát tài sản của khách hàng hay có quyền truy cập tương tự vào dữ liệu giao dịch của người dùng.

Mẫu 1099-DA là gì?

Mẫu 1099-DA là tờ khai thông tin của IRS dành cho doanh thu tài sản kỹ thuật số từ các giao dịch qua nhà môi giới. Nhà môi giới sử dụng mẫu này để báo cáo một số giao dịch bán, hoán đổi và các hình thức định đoạt tài sản kỹ thuật số khác.

Mẫu 1099-DA có thể bao gồm các thông tin như:

  • Tổng doanh thu: Tổng số tiền nhận được từ một giao dịch bán hoặc hoán đổi.
  • Chi tiết tài sản kỹ thuật số: Tài sản đã được bán, hoán đổi hoặc định đoạt.
  • Ngày giao dịch: Ngày bán và, khi có, ngày mua.
  • Cơ sở chi phí: Bắt buộc đối với một số tài sản kỹ thuật số được bảo đảm, tùy thuộc vào thời điểm và cách thức mua tài sản.
  • Thông tin người nộp thuế và nhà môi giới: Tên, địa chỉ, mã số thuế và thông tin nhà môi giới.

Mẫu này giúp IRS đối chiếu hoạt động do nhà môi giới báo cáo với những gì người nộp thuế khai trên tờ khai của họ. Tuy nhiên, việc nhận được 1099-DA không tự động có nghĩa là toàn bộ số tiền được báo cáo là lợi nhuận chịu thuế. Người nộp thuế vẫn cần tính toán lãi hoặc lỗ dựa trên doanh thu, cơ sở chi phí, phí và thời gian nắm giữ.

Ai được coi là nhà môi giới crypto?

Nhà môi giới crypto thường là cá nhân hoặc nền tảng thường xuyên tạo điều kiện cho các giao dịch tài sản kỹ thuật số cho khách hàng và có quyền truy cập vào thông tin cần thiết để báo cáo các giao dịch đó.

Các tổ chức có thể thuộc diện áp dụng quy định báo cáo của nhà môi giới bao gồm:

  1. Sàn giao dịch tập trung: Các nền tảng nắm giữ tài sản của khách hàng và thực hiện giao dịch crypto.
  2. Nhà cung cấp ví lưu trữ: Dịch vụ ví lưu ký kiểm soát khóa riêng tư hoặc tài sản của khách hàng.
  3. Máy kiosk tài sản kỹ thuật số: ATM Bitcoin và các điểm giao dịch vật lý tương tự.
  4. Bộ xử lý thanh toán: Các doanh nghiệp xử lý thanh toán tài sản kỹ thuật số giữa các bên.
  5. Một số ứng dụng hoặc nền tảng lưu ký: Ứng dụng cho phép khách hàng mua, bán, hoán đổi hoặc chuyển tài sản kỹ thuật số thông qua tài khoản lưu ký.

Ngược lại, các tổ chức chỉ cung cấp dịch vụ xác thực — như thợ đào hoặc validator — hoặc chỉ cung cấp phần mềm hay phần cứng cho phép người dùng kiểm soát khóa riêng tư của chính họ, thường không bị xử lý theo cách giống nhà môi giới lưu ký.

Những giao dịch nào được báo cáo?

Mẫu 1099-DA tập trung vào các giao dịch tài sản kỹ thuật số do nhà môi giới thực hiện, đặc biệt là các giao dịch bán, hoán đổi và các hình thức định đoạt khác. Đây là những loại sự kiện có thể tạo ra lãi hoặc lỗ chịu thuế.

Các hoạt động có thể phải báo cáo bao gồm:

  • Bán crypto lấy đô la Mỹ hoặc tiền pháp định khác.
  • Hoán đổi một tài sản kỹ thuật số lấy tài sản kỹ thuật số khác.
  • Dùng crypto để thanh toán hàng hóa hoặc dịch vụ.
  • Định đoạt tài sản kỹ thuật số thông qua nền tảng nhà môi giới.
  • Một số giao dịch thanh toán tài sản kỹ thuật số hoặc giao dịch qua máy kiosk.

Không phải mọi hoạt động chuyển dịch crypto đều là giao dịch bán chịu thuế. Chẳng hạn, chuyển crypto giữa các ví bạn sở hữu thường không chịu thuế, dù bạn vẫn nên lưu hồ sơ cẩn thận. Thách thức là nhà môi giới có thể không biết cơ sở chi phí đầy đủ của bạn nếu tài sản đã di chuyển qua nhiều ví, sàn giao dịch hoặc tài khoản tự quản lý.

Báo cáo cơ sở chi phí hoạt động như thế nào?

Cơ sở chi phí là số tiền bạn đã bỏ ra để mua một tài sản kỹ thuật số, có điều chỉnh theo một số khoản phí hoặc yếu tố khác. Đây là yếu tố thiết yếu để tính lãi hoặc lỗ vốn.

Theo khung báo cáo mới, việc báo cáo cơ sở chi phí phụ thuộc vào việc tài sản là chứng khoán được bảo đảm hay không được bảo đảm.

  1. Tài sản kỹ thuật số được bảo đảm: Thường là các tài sản kỹ thuật số mua sau năm 2025 thông qua nhà môi giới cung cấp dịch vụ lưu ký và tiếp tục nắm giữ tài sản cho đến khi nhà môi giới bán hoặc định đoạt. Đối với tài sản được bảo đảm, nhà môi giới có nghĩa vụ báo cáo thông tin cơ sở chi phí.
  2. Tài sản kỹ thuật số không được bảo đảm: Bao gồm tài sản mua trước năm 2026, tài sản được chuyển vào nhà môi giới từ ví hoặc nền tảng khác, hoặc tài sản mà nhà môi giới không lưu ký liên tục. Đối với tài sản không được bảo đảm, nhà môi giới có thể không báo cáo đầy đủ thông tin cơ sở chi phí.

Đó là lý do nhà đầu tư vẫn cần lưu hồ sơ riêng. Nếu bạn mua crypto trên một sàn, chuyển sang ví tự quản lý, rồi sau đó bán qua một sàn khác, nhà môi giới bán có thể không biết giá mua ban đầu của bạn.

Tại sao DeFi không lưu ký và ví được xử lý khác?

Các giao thức DeFi không lưu ký, phần mềm ví, thợ đào và validator thường không hoạt động như nhà môi giới lưu ký. Chúng có thể cung cấp mã lệnh, xác thực hoặc cơ sở hạ tầng, nhưng không nhất thiết nắm giữ tài sản của khách hàng, xác định danh tính người dùng hay kiểm soát giao dịch thay mặt khách hàng.

Sự phân biệt này có ý nghĩa quan trọng vì hợp đồng thông minh hoặc ví tự quản lý thường không thể thu thập thông tin KYC, xác định danh tính thuế của người dùng, hay phát hành mẫu thuế theo cách mà một sàn giao dịch tập trung có thể làm.

Điều đó không có nghĩa là hoạt động DeFi được miễn thuế. Người dùng vẫn có trách nhiệm báo cáo các sự kiện chịu thuế từ DeFi, bao gồm hoán đổi, phần thưởng, thu nhập từ cho vay, hoạt động pool thanh khoản và các hình thức định đoạt khác. Sự khác biệt nằm ở chỗ ai là người báo cáo hoạt động đó lên IRS.

Điều này có ý nghĩa gì với nhà đầu tư crypto?

Đối với nhà đầu tư crypto, các quy định báo cáo mới làm tăng khả năng dữ liệu do sàn giao dịch báo cáo sẽ được đối chiếu với tờ khai thuế. Nghĩa vụ thuế cơ bản không thay đổi, nhưng cơ sở hạ tầng báo cáo trở nên chính thức hơn.

Các tác động thực tế bao gồm:

  • IRS có thêm khả năng theo dõi: Doanh thu do nhà môi giới báo cáo khiến việc khai thiếu dễ bị phát hiện hơn.
  • Thiếu cơ sở chi phí: Một số mẫu có thể không bao gồm đầy đủ cơ sở chi phí, đặc biệt đối với tài sản đã chuyển nhượng hoặc tài sản cũ.
  • Công việc đối chiếu nhiều hơn: Nhà đầu tư có thể cần đối chiếu mẫu 1099-DA với hồ sơ ví và sàn giao dịch của chính mình.
  • Rủi ro không khớp cao hơn: Chuyển tài sản giữa các sàn, ví tự quản lý và giao thức DeFi có thể tạo ra sự chênh lệch trong báo cáo.
  • Tiếp tục tự báo cáo: Người nộp thuế vẫn có trách nhiệm báo cáo chính xác lãi, lỗ, thu nhập và các hoạt động chịu thuế khác.

Rủi ro chính không chỉ là nộp thuế thiếu. Hồ sơ kém chất lượng cũng có thể gây nộp thuế thừa nếu IRS nhận được dữ liệu doanh thu mà không có cơ sở chi phí chính xác.

Nhà đầu tư crypto nên chuẩn bị như thế nào?

Cách chuẩn bị tốt nhất là lưu trữ hồ sơ sạch sẽ trước mùa khai thuế. Nhà đầu tư không nên chỉ dựa vào mẫu từ sàn giao dịch, đặc biệt nếu họ sử dụng nhiều nền tảng hoặc ví tự quản lý.

Các bước được khuyến nghị bao gồm:

  1. Tải lịch sử giao dịch từ sàn: Xuất toàn bộ lịch sử giao dịch từ mọi sàn giao dịch và nhà môi giới bạn đã sử dụng.
  2. Theo dõi chuyển khoản ví: Lưu hồ sơ ghi rõ thời điểm tài sản di chuyển giữa các ví bạn sở hữu.
  3. Duy trì hồ sơ cơ sở chi phí: Theo dõi giá mua, phí, ngày mua và ngày bán cho từng tài sản.
  4. Sử dụng phần mềm thuế crypto: Công cụ thuế có thể giúp đối chiếu dữ liệu sàn giao dịch, hoạt động ví và thông tin Mẫu 1099-DA.
  5. Kiểm tra mẫu kỹ lưỡng: Xác minh doanh thu, chi tiết tài sản và thông tin cơ sở chi phí có khớp với hồ sơ của bạn không.
  6. Tham khảo chuyên gia thuế: Đối với danh mục lớn, hoạt động DeFi, staking, NFT hoặc giao dịch đa sàn, sự hỗ trợ chuyên nghiệp có thể giảm thiểu rủi ro khai thuế.

Tóm tắt

Khung pháp lý báo cáo nhà môi giới crypto năm 2026 đưa tài sản kỹ thuật số tiến gần hơn đến báo cáo tài chính truyền thống. Mẫu 1099-DA cung cấp cho nhà môi giới phương thức chuẩn hóa để báo cáo doanh thu tài sản kỹ thuật số và, đối với một số tài sản được bảo đảm nhất định, thông tin cơ sở chi phí.

Đối với nhà đầu tư, điểm mấu chốt là báo cáo chính xác quan trọng hơn bao giờ hết. Mẫu từ nhà môi giới có thể hữu ích, nhưng có thể không phản ánh đầy đủ nếu tài sản đã được chuyển giữa các sàn, ví tự quản lý hoặc giao thức DeFi. Lưu giữ hồ sơ chi tiết vẫn là yếu tố thiết yếu để tính lãi chính xác, tránh sai lệch và giảm rủi ro nhận thông báo từ IRS.

Khái niệm liên quan

  1. KYC là gì?
  2. AML là gì?
  3. DeFi là gì?
  4. Validator là gì?

Đọc thêm

  1. DeFi (Tài chính phi tập trung) là gì? 8 loại giao thức DeFi cần biết
  2. Tất cả những gì bạn cần biết về ATM Bitcoin
  3. Ví lưu ký và ví không lưu ký: Cách chọn ví crypto phù hợp với bạn
  4. Top 10 sàn giao dịch crypto an toàn nhất năm 2026 và cách chọn sàn phù hợp nhất
  5. Top 5 công cụ theo dõi danh mục crypto tốt nhất có tính năng báo cáo thuế năm 2026