Badanie Cleveland Fed: wzrosty bitcoina kształtują postrzeganie kryptowalut i skłonność do zakupów

Jak podaje CoinDesk, w roboczym opracowaniu Federal Reserve Bank of Cleveland wskazano, że wcześniejsze wzrosty ceny bitcoina wpływają nie tylko na to, jak amerykańskie gospodarstwa domowe postrzegają aktywa kryptowalutowe, lecz mogą też bezpośrednio zwiększać późniejszą skłonność do ich kupowania. Respondenci, którym pokazano stopę zwrotu bitcoina z ostatnich 12 miesięcy, istotnie podnosili deklarowany docelowy udział kryptowalut w portfelu, a równocześnie rósł odsetek osób deklarujących realne zakupy. Zrandomizowane eksperymenty potwierdziły wzrost gotowości do dostosowania alokacji. Analiza opiera się na kilku rundach ankiet, każdorazowo obejmujących ok. 15"000–25"000 uczestników z panelu Nielsen Homescan. W II kw. 2025 r. zespół badawczy uruchomił zrandomizowany eksperyment informacyjny: różnym grupom prezentowano informacje o bitcoinie, indeksie S&P 500, GameStop lub prognozach inflacji. W wariancie bitcoinowym część respondentów widziała stopę zwrotu 14,3% za ostatni rok, a część wykres ceny. Po ekspozycji na te informacje deklarowana docelowa alokacja w kryptowaluty rosła średnio o ok. 2 pkt proc. Oznacza to wzrost o 47% względem średniej alokacji w grupie kontrolnej, która wynosiła 4,3%. Autorzy wskazują, że część tej zmiany wynikała z redukcji udziału gotówki oraz środków na rachunkach bieżących i oszczędnościowych. Jednocześnie ankietowani zwiększali docelową alokację w akcje, co sugeruje, że taki bodziec informacyjny podbija nie tylko zainteresowanie kryptowalutami, ale i ogólnie apetyt na aktywa ryzykowne. Opracowanie pokazuje także wyraźną różnicę w oczekiwaniach dotyczących przyszłych stóp zwrotu między posiadaczami kryptowalut a osobami, które ich nie mają. W III kw. 2021 r. respondenci posiadający już kryptowaluty oczekiwali średnio 22% zwrotu w horyzoncie roku, wobec 7% wśród nieposiadaczy. Do 2025 r. oczekiwania w obu grupach spadły, lecz luka pozostała: 13,8% dla posiadaczy i 4,7% dla nieposiadaczy. Badanie wskazuje, że zależność statystyczna między oczekiwaną stopą zwrotu a posiadaniem kryptowalut jest silniejsza niż wpływ takich cech jak wiek, dochód, płeć czy majątek. Z szacunków wynika, że każdy wzrost oczekiwanej stopy zwrotu o 1 pkt proc. podnosi prawdopodobieństwo posiadania kryptowalut średnio o 0,8 pkt proc. Autorzy podkreślają jednak, że jest to głównie korelacja i nie dowodzi, iż optymistyczne oczekiwania w pełni wyjaśniają proces budowania pozycji w tych aktywach. Rośnie też prawdopodobieństwo realnych zakupów. W kolejnych ankietach osoby, które zobaczyły informacje o stopach zwrotu bitcoina, były o ok. 2,5 pkt proc. bardziej skłonne kupić aktywa kryptowalutowe. Przed eksperymentem ok. 11% uczestników posiadało kryptowaluty. Zespół oszacował, że sama ekspozycja na informację zwiększa bezwarunkowe prawdopodobieństwo zakupu o ok. 23%. Z uwagi na to, że relatywnie niewiele osób faktycznie zmieniało pozycje między okresami, dwie próbki transakcyjne związane z bitcoinem połączono dla zwiększenia mocy statystycznej; uzyskano istotność p=0,017. Najsilniejszą reakcję odnotowano wśród nieposiadaczy, którzy wcześniej nie kupowali kryptowalut z powodu niedostatecznej wiedzy. Mniejsze zmiany wystąpiły u osób przekonanych, że kryptowaluty nie są dobrą inwestycją. Autorzy argumentują, że wyniki wspierają hipotezę o mechanizmie sprzężenia popytowego: wzrosty cen podnoszą oczekiwania stóp zwrotu, przyciągają nowych uczestników rynku i tworzą dodatkowy popyt. Opisują to jako potencjalny mechanizm bańki, ale nie przesądzają, że każdy rajd cenowy bitcoina jest samowzmacniający. W opracowaniu odnotowano też, że inne badania ankietowe Rezerwy Federalnej wskazują na dominujący motyw inwestycyjny udziału Amerykanów w rynku krypto, a nie wykorzystanie do płatności. Dodatkowo przeanalizowano wpływ zmian ceny bitcoina na konsumpcję gospodarstw domowych. Szacunki sugerują, że gdyby całe aktywa finansowe gospodarstwa były ulokowane w kryptowalutach, podwojenie ceny bitcoina zwiększałoby prawdopodobieństwo zakupu dóbr trwałego użytku o 1,4 pkt proc. Efekt był wyraźniejszy dla takich kategorii jak komputery i lodówki, a słabszy dla samochodów i nieruchomości. Autorzy interpretują to jako przesłankę, że część gospodarstw może traktować zyski z krypto jako jednorazowy "zastrzyk", a nie trwały wzrost majątku. Tekst pozostaje jednak wersją roboczą. Wnioski odzwierciedlają ustalenia autora lub autorów badania i nie stanowią oficjalnego stanowiska politycznego Rezerwy Federalnej.